Arkeoloji Bilimleri Dergisi
Turkish Journal of Archaeological Sciences
2026

Rastgele Sistematik Örnekleme ile Paleolitik Buluntu Yerleri Tespit Edilebilir mi? Batı Afyonkarahisar Paleolitik ÇaÄŸ Yüzey AraÅŸtırması
Berkay Dinçer
Turkish Journal of Archaeological Sciences, Issue 6, February 2026, pp. 1-23
DOI:
Abstract
The West Afyonkarahisar Palaeolithic Survey was conducted using a random systematic sampling method across four field seasons, during which 73 observation points were identified at 10 km intervals. Archaeological remains were revealed at 25 locations, 11 of which date back to the Palaeolithic Age. The primary goal of this method was to systematically investigate large areas in order to test its suitability for application across the entire country. The method is particularly significant due to its scalability and its ability to generate “absence data” alongside positive finds. However, fieldwork revealed certain limitations: 22 of the 73 points could not be reached, and the planned walking routes were not fully implemented. Archaeologically, the study identified Lower and Middle Palaeolithic technologies in western Afyonkarahisar, demonstrating that these technologies varied according to the availability of local raw materials. Notably, one site was archaeometrically dated to 119.600 ± 17.900 years ago. Despite these constraints, the study demonstrated that an unbiased and accelerated regional Palaeolithic inventory is feasible.
Özet
Batı Afyonkarahisar Paleolitik ÇaÄŸ Yüzey AraÅŸtırması, dört arazi sezonu boyunca rastgele sistematik örneklem yöntemi uygulanarak gerçekleÅŸtirilmiÅŸtir. 10 km aralıklarla 73 gözlem noktası belirlenmiÅŸtir. 25 noktada arkeolojik buluntulara ulaşılmıştır; bunların 11'i Paleolitik ÇaÄŸ'a tarihlenmektedir. Yöntemin temel amacı, tüm ülkeye uyarlanabilirliÄŸi test etmek için geniÅŸ alanları sistematik olarak araÅŸtırmaktı. Bu yöntem, ölçeklenebilirliÄŸi ve pozitif bulguların yanı sıra “yokluk verisi” oluÅŸturma yeteneÄŸi nedeniyle özellikle önemlidir. Ancak, arazi çalışması sınırlamaları ortaya çıkarmıştır: 73 noktanın 22’sine ulaşılamamıştır ve planlanan yürüme güzergahları tam olarak uygulanamamıştır. Arkeolojik açıdan, çalışma Batı Afyonkarahisar'da Alt ve Orta Paleolitik teknolojileri ortaya çıkarmış, bu teknolojilerin yerel hammadde mevcudiyetine baÄŸlı olarak nasıl çeÅŸitlendiÄŸini göstermiÅŸtir. Önemli bir bulgu olarak, bir yerleÅŸim yeri arkeometrik yöntemlerle 119.600±17.900 yıl öncesine tarihlendirilmiÅŸtir. Kimi kısıtlamalara raÄŸmen çalışma, önyargısız ve hızlandırılmış bir bölgesel Paleolitik envanterin oluÅŸturulmasının mümkün olduÄŸunu göstermiÅŸtir.
