Arkeoloji Bilimleri Dergisi
Turkish Journal of Archaeological Sciences
2026
Rastgele Sistematik Örnekleme ile Paleolitik Buluntu Yerleri Tespit Edilebilir mi? Batı Afyonkarahisar Paleolitik Çağ Yüzey Araştırması
Berkay Dinçer
Turkish Journal of Archaeological Sciences, Issue 6, February 2026, pp. 1-23
DOI: 10.63167/TJAS.2026.7
Abstract
The West Afyonkarahisar Palaeolithic Survey was conducted using a random systematic sampling method across four field seasons, during which 73 observation points were identified at 10 km intervals. Archaeological remains were revealed at 25 locations, 11 of which date back to the Palaeolithic Age. The primary goal of this method was to systematically investigate large areas in order to test its suitability for application across the entire country. The method is particularly significant due to its scalability and its ability to generate “absence data” alongside positive finds. However, fieldwork revealed certain limitations: 22 of the 73 points could not be reached, and the planned walking routes were not fully implemented. Archaeologically, the study identified Lower and Middle Palaeolithic technologies in western Afyonkarahisar, demonstrating that these technologies varied according to the availability of local raw materials. Notably, one site was archaeometrically dated to 119.600 ± 17.900 years ago. Despite these constraints, the study demonstrated that an unbiased and accelerated regional Palaeolithic inventory is feasible.
Özet
Batı Afyonkarahisar Paleolitik Çağ Yüzey Araştırması, dört arazi sezonu boyunca rastgele sistematik örneklem yöntemi uygulanarak gerçekleştirilmiştir. 10 km aralıklarla 73 gözlem noktası belirlenmiştir. 25 noktada arkeolojik buluntulara ulaşılmıştır; bunların 11'i Paleolitik Çağ'a tarihlenmektedir. Yöntemin temel amacı, tüm ülkeye uyarlanabilirliği test etmek için geniş alanları sistematik olarak araştırmaktı. Bu yöntem, ölçeklenebilirliği ve pozitif bulguların yanı sıra “yokluk verisi” oluşturma yeteneği nedeniyle özellikle önemlidir. Ancak, arazi çalışması sınırlamaları ortaya çıkarmıştır: 73 noktanın 22’sine ulaşılamamıştır ve planlanan yürüme güzergahları tam olarak uygulanamamıştır. Arkeolojik açıdan, çalışma Batı Afyonkarahisar'da Alt ve Orta Paleolitik teknolojileri ortaya çıkarmış, bu teknolojilerin yerel hammadde mevcudiyetine bağlı olarak nasıl çeşitlendiğini göstermiştir. Önemli bir bulgu olarak, bir yerleşim yeri arkeometrik yöntemlerle 119.600±17.900 yıl öncesine tarihlendirilmiştir. Kimi kısıtlamalara rağmen çalışma, önyargısız ve hızlandırılmış bir bölgesel Paleolitik envanterin oluşturulmasının mümkün olduğunu göstermiştir.

